NGHIÊN CỨU: MỨC SẴN LÒNG CHI TRẢ CHO THUỐC TIÊM CABOTEGRAVIR TÁC DỤNG DÀI TRONG DỰ PHÒNG HIV TẠI TRUNG QUỐC
Ngày đăng: 15/11/2025 | Tác giả: Nguyễn Thành Nam
“Khi hiệu quả không còn là rào cản, giá thành trở thành chìa khóa mở rộng tiếp cận PrEP tại châu Á”
Bối cảnh và mục tiêu nghiên cứu
Trong khi Cabotegravir tiêm tác dụng dài (Cabotegravir Long-Acting – CAB-LA) đang được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược dự phòng HIV toàn cầu, chi phí điều trị vẫn là yếu tố then chốt quyết định khả năng tiếp cận ở các quốc gia có thu nhập trung bình.
Một nghiên cứu được công bố trên Frontiers in Pharmacology (2024) đã khảo sát 1.006 nam quan hệ đồng giới (MSM) tại tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, nhằm đánh giá:
Mức sẵn lòng chi trả (WTP) cho CAB-LA,
Và độ co giãn giá (Price Elasticity of Demand – PED), để từ đó đưa ra hàm ý chính sách cho việc phổ cập thuốc tiêm PrEP tại khu vực Đông Á.
Kết quả chính
1. Mức sẵn lòng chi trả hiện rất thấp
Giá mong muốn trung bình: 200 Nhân dân tệ/tháng (≈ 680.000 VNĐ).
84,2% người tham gia chỉ chấp nhận mức dưới 600 CNY/tháng, thấp hơn nhiều so với giá thương mại toàn cầu (9.000–22.000 USD/năm).
2. Độ co giãn giá cao – nhạy cảm với chi phí
Khi giá giảm từ 600 → 500 → 400 → 300 → 200 CNY, nhu cầu tăng nhanh, thể hiện độ co giãn giá (PED) giảm dần: 3,13 → 1,64 → 1,33 → 1,17.
Điều này chứng tỏ: chính sách giảm giá hoặc trợ cấp có thể tác động trực tiếp đến tỷ lệ tiếp cận CAB-LA.
3. Nhóm có WTP cao hơn thường là:
Người trẻ tuổi (18–39 tuổi).
Có học vấn cao (đại học trở lên).
Thu nhập ≥ 6.000 CNY/tháng.
Đã nghe nói hoặc từng sử dụng PrEP.
Có xu hướng song tính hoặc chưa xác định khuynh hướng tình dục.
Kết luận và khuyến nghị
Nghiên cứu cho thấy chi phí là rào cản lớn nhất để Cabotegravir có thể trở thành lựa chọn dự phòng HIV phổ biến tại các nước đang phát triển, bao gồm cả Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á.
Hai hướng hành động chính được khuyến nghị:
Giảm giá hoặc miễn bản quyền (patent waiver) cho Cabotegravir nhằm hạ chi phí, giúp thuốc tiếp cận rộng hơn.
Tăng cường truyền thông, tư vấn và giáo dục sức khỏe cộng đồng để nâng cao nhận thức về hiệu quả lâu dài, tính an toàn và lợi ích dự phòng của CAB-LA trong bối cảnh đại dịch HIV vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt.
Góc nhìn từ SHP
Tại phòng khám SHP, chúng tôi cho rằng:
“Mọi tiến bộ y học chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó chạm được đến cộng đồng.”
Việc nghiên cứu mức sẵn lòng chi trả không chỉ là một phép tính kinh tế – đó là chỉ báo xã hội, phản ánh mức độ tin tưởng, hiểu biết và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.
Trong tương lai, SHP sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng bằng việc mở rộng tư vấn PrEP thương mại, cung cấp thông tin minh bạch về CAB-LA, và thúc đẩy mô hình chăm sóc toàn diện – y học kết hợp với sức khỏe tinh thần, để mỗi người đều có cơ hội lựa chọn hình thức bảo vệ phù hợp và bền vững nhất.
***Nguồn:
Chen S., Ruan Y., Liu L. et al. (2024).
Willingness to pay and price elasticity of demand for long-acting injectable cabotegravir among men who have sex with men in Guangxi, China.
Frontiers in Pharmacology.
